Anchoring bias is een cognitieve bias die de algemene menselijke neiging beschrijft om overdreven afhankelijk te zijn van het eerste stukje informatie dat we vinden of dat ons wordt aangeboden. Het staat ook bekend als ‘focalisatie’: het eerste stukje informatie, zoals een waarde of een bepaalde eigenschap, vormt een centraal punt voor onze latere beslissingen en acties.
Verankering heeft vaak schadelijke gevolgen voor ons: het kan er bijvoorbeeld voor zorgen dat we te veel betalen voor een product, omdat we ons oordeel hebben “verankerd” rond een prijs die voor het eerst aan ons werd gepresenteerd. Het kan ons echter ook helpen om snel redelijk nauwkeurige schattingen te maken wanneer dat nodig is. Als zodanig kan het nuttig zijn om te leren hoe deze ingebouwde neiging onze besluitvorming beïnvloedt en ons kan helpen om in de toekomst betere en effectievere beslissingen te nemen.
Uitleg
Anchoring bias is de neiging om onevenredig veel gewicht te hechten aan het eerste stukje informatie (het ‘anker’) dat ons wordt verstrekt tijdens de besluitvorming. Bijgevolg beïnvloedt het vastgezette anker ons oordeel doordat het ons ertoe aanzet om daaropvolgende beslissingen te nemen.
We gebruiken verankering vaak en in een breed scala aan besluitvormingssituaties: of we nu moeten beslissen welk product we moeten kopen, het niveau van ons eigen geluk moeten beoordelen, de cijfers van onze studenten moeten beoordelen of een schatting moeten maken, zoals de waarde van een auto of raden in welk jaar Mahatma Gandhi werd geboren, doen we dat meestal door een bepaalde waarde of stukje informatie als een “anker” te gebruiken.
Deze bias speelt bijvoorbeeld vaak een belangrijke rol aan de onderhandelingstafel waar het eerste bod als anker werkt. Als het anker eenmaal is geplaatst, zijn we geneigd informatie eromheen te interpreteren, waardoor er volgende aanbiedingen in verband hiermee worden gedaan. Het eerste bod heeft dus een aanzienlijke impact op de uiteindelijke prijs.
Studies
In één onderzoek dat de invloed van de anchoring bias illustreert, kregen de deelnemende studenten twee vragen: “Hoe gelukkig ben je” en “hoe vaak ga je uit”. Het bleek dat de volgorde waarin de vragen werden gesteld een grote invloed had op hoe gelukkig de studenten zich naar verluidt voelden. Toen de vraag “hoe vaak ga je aan het daten” eerst werd gesteld, gebruikten de deelnemers hun antwoord als anker om de tweede vraag te beantwoorden; ze voelden zich ofwel gelukkiger of verdrietiger, afhankelijk van hoe vaak ze zeiden dat ze momenteel aan het daten waren.
Interessant is dat we worden beïnvloed door ankers, zelfs als ze willekeurig zijn en totaal geen verband houden met het betreffende probleem. In een experiment dat werd uitgevoerd door de bekende psychologen Amos Tversky en Daniel Kahneman, werd de deelnemers gevraagd om een “rad van fortuin” te draaien. Het wiel was van tevoren afgesproken om op 10 of 65 te stoppen, maar de deelnemers waren zich daar niet van bewust. Naderhand werd hen gevraagd hoeveel Afrikaanse landen er in de VN waren.De resultaten toonden aan dat de deelnemers hun inschattingen maakten op basis van het schijnbaar willekeurige getal dat door het wiel werd gegeven: degenen wiens wiel stopte bij het hoge nummer gaven significant hogere schattingen.
In een andere interessante studie wordt aangetoond hoe experts net zo goed door deze vooringenomenheid kunnen worden beïnvloed als amateurs: een aantal studenten en professionele makelaars kregen een willekeurig gegenereerde verkoopprijs van een huis te zien en kregen vervolgens een rondleiding door het huis. . Na de rondleiding werd hen gevraagd de waarde ervan te schatten. De resultaten waren vergelijkbaar voor beide groepen: hoe hoger de initiële verkoopprijs (die willekeurig was), hoe hoger zowel de studenten als de professionals het huis waardeerden.